an anthropologist on mars ne demek?
An Anthropologist on Mars (Mars'ta Bir Antropolog)
Oliver Sacks'ın 1995 yılında yayımlanan ve Türkçe'ye "Mars'ta Bir Antropolog" adıyla çevrilen kitabı, nörolojik rahatsızlıkları olan yedi farklı kişinin hayat hikayesini anlatan bir vaka incelemesi derlemesidir. Sacks, bu vakalar aracılığıyla insan beyninin ve algısının olağanüstü uyum yeteneğini ve nörolojik farklılıkların kişilerin deneyimlerini nasıl şekillendirdiğini inceler. Kitap, sadece tıbbi bir bakış açısı sunmakla kalmaz, aynı zamanda insan olmanın ne anlama geldiği üzerine derin felsefi sorgulamalara da yol açar.
Kitaptaki vakalar şunlardır:
- "The Case of the Colorblind Painter" (Renk Körlüğü Çeken Ressam Vakası): Tam renk körlüğü (akromatopsi) yaşayan bir ressamın, dünyayı sadece siyah beyaz görmeye başlaması ve bu durumun sanatsal ifadesini nasıl etkilediği anlatılır. Renk körlüğü
- "An Anthropologist on Mars" (Mars'ta Bir Antropolog): Otizm spektrumunda yer alan ve karmaşık bir sosyal algıya sahip olan Temple Grandin'in otizmle yaşama deneyimi ve hayvan davranışları uzmanı olarak başarısı ele alınır. Sacks, Grandin'i, farklı bir gezegenden gelmiş gibi sosyal normları anlamakta zorlanan bir antropoloğa benzetir. Otizm
- "The Last Hippie" (Son Hippi): Hafıza kaybı (amnezi) yaşayan bir adamın, geçmişiyle bağlantısını koparması ve sürekli bir "şimdi" içinde yaşaması konu edinilir. Amnezi
- "A Surgeon's Life" (Bir Cerrahın Hayatı): Tourette sendromu olan bir cerrahın, tikleri ve kompülsiyonları ile nasıl başa çıktığı ve bu durumun mesleki becerilerini nasıl etkilediği anlatılır. Tourette%20sendromu
- "Seeing Voices" (Gören Sesler): İşitme engelli bir toplulukta, işaret dilinin önemini ve dilin kültürel kimlik üzerindeki etkisini vurgulayan bir bölüm.
- "Phantom Limbs" (Hayalet Uzuvlar): Uzuv kaybı yaşamış kişilerin, kaybettikleri uzvu hala hissetmeleri (hayalet uzuv sendromu) ve bu durumun psikolojik etkileri incelenir. Hayalet%20uzuv%20sendromu
- "Prodigies" (Dehalar): Otistik savant olarak bilinen, belirli alanlarda olağanüstü yeteneklere sahip (örneğin, müzik, matematik, sanat) kişilerin durumları incelenir. Otistik%20savant
Kitap, nörolojik farklılıkların insan deneyimini zenginleştirebileceğini ve "normal" olarak kabul edilenin dışında yaşamanın da mümkün olduğunu göstererek okuyucuyu düşünmeye teşvik eder. Aynı zamanda, empati ve anlayışın önemini vurgulayan bir eserdir.